Geschiedenis
Van bewonersinitiatief tot instituut
Het begon allemaal meer dan 40 jaar geleden met het ontstaan van allerhande bewonersinitiatieven die zich inzetten tegen armoede en sociale uitsluiting. Later werden deze verschillende initiatieven gebundeld en werkten zij samen in de 'Antwerpse buurtwerken'.
Sinds de jaren zestig is het buurtwerk verder geëvolueerd van geëngageerd vrijwilligerswerk tot een professionele, dienstverlenende organisatie die samen met vrijwilligers werkt aan de heropbouw van achtergestelde wijken in Antwerpen.
1983: RISO-antwerpen zag het levenslicht
Samenlevingsopbouw ontleent zijn bestaansrecht aan twee pijlers. De eerste is het direct en geëngageerd werken met de buurtbewoners aan het verbeteren van de levenskwaliteit in de wijken. De tweede pijler is de professionele en methodisch onderbouwde aanpak. De eerste pijler was er al vanaf het begin. De tweede pijler kreeg vorm in 1983. Op 17 oktober van dat jaar zag RISO-antwerpen vzw het daglicht. Basis hiervoor was het decreet op het maatschappelijk opbouwwerk dat korte tijd voordien in de Vlaams Raad (het huidige Vlaams Parlement) gestemd was. Initiatieven van buurtwerk en opbouwwerk in verschillende kansarme buurten van Antwerpen fusioneerden toen tot één instituut: het Regionaal Instituut voor de Samenlevingsopbouw in Antwerpen of RISO-antwerpen.
1983 - 2003: van belangenverdediger van bewoners naar armoedebestrijder
1983 en 2003, het zijn twee totaal verschillende werelden. Het buurt- en opbouwwerk heeft zijn doelstellingen en rol in die turbulente jaren voortdurend moeten aanpassen. In de jaren ’80 stelde RISO-antwerpen zich strijdbaar op in de rol van belangenverdediger van buurtbewoners. Hoewel deze rol behouden bleef, evolueerde RISO-antwerpen in de jaren ’90 vooral op vraag van de Vlaamse, maar ook de stedelijke overheid tot bestrijder van de armoede. RISO-antwerpen werd één van de belangrijke schakels bij de realisatie van de projecten van het Sociaal Impulsfonds (SIF).
2002: SIF-crisis
Het jaar 2002 was een zwarte periode voor de Antwerpse sociale sector. Heel wat SIF-projecten zagen hun subsidies inkrimpen of zelfs volledig verdwijnen. Deze forse besparingen troffen ook RISO-antwerpen. Projecten werden stopgezet, medewerkers moesten ontslagen worden. RISO-antwerpen was genoodzaakt om zich terug te plooien op de kernactiviteiten.
2003-2008: een nieuw meerjarenplan, een nieuwe start
In het jaar dat RISO-antwerpen haar 20-jarig bestaan vierde, ging het ook aan de slag met een nieuw meerjarenplan. Het betekende een nieuwe start na het moeilijke jaar 2002. Nieuwe en hernieuwde thema’s en projecten werden uitgewerkt. Het bevorderen van het samenleven tussen groepen bewoners vormde het uitgangspunt van heel wat projecten en activiteiten van het buurt- en opbouwwerk in 2003.
In 2005 werd het meerjarenplan grondig bijgestuurd. Dit om de werking nog beter te laten aansluiten bij de maatschappelijke en beleidsevoluties. Zo werd de missie geactualiseerd en werd de werking afgestemd op twee grote maatschappelijke trends. Enerzijds wer er een programma opgezet rond de trend armoede en uitsluiting en anderzijds rond de trend van toenemende polarisering en segregatie in de stad.
2006: RISO wordt Samenlevingsopbouw
In 2006 nam RISO-antwerpen afscheid van haar vertrouwde naam. Samen met de andere instituten van de sector werd gekozen voor een gemeenschappelijk logo en dito huisstijl, én voor een nieuwe naam: 'Samenlevingsopbouw'. Dit moet de herkenbaarheid en samenhang van alle instituten die zich in Vlaanderen bezighouden met samenlevingsopbouw versterken.
2008: 25 jaar Samenlevingsopbouw Antwerpen stad
Samenlevingsopbouw Antwerpen stad vierde haar 25-jarig bestaan in 2008. Een delegatie van 200 vrijwilligers werd ontvangen op het stadhuis waarna het in stoet richting Bourla ging voor een spetterend avondfeest in aanwezigheid van 600 vrijwilligers.
2009: Kansen creëren, grondrechten garanderen
Onder dit motto startte begin 2009 het nieuwe meerjarenplan. Inhoudelijke speerpunten tot 2015 zijn recht op arbeid, recht op inkomen, recht op wonen en solidair samenleven.